Tahsilat etkinlik endeksi (CEI), bir dönemde tahsil edilebilir alacaklarınızın ne kadarını gerçekten tahsil ettiğinizi gösterir. Vadesi gelmiş faturalara odaklanır. Bu yüzden DSO'ya göre satış büyümesinden daha az etkilenir. Hesaplayıcı ayrıca bir derecelendirme verir.
Formül
Tahsil edilen = dönem başı alacak + vadeli satış - dönem sonu toplam alacak
Tahsil edilebilir = dönem başı alacak + vadeli satış - dönem sonu güncel alacak
CEI = tahsil edilen / tahsil edilebilir x 100
Derecelendirme: %90 ve üzeri mükemmel, %80 ve üzeri iyi, %70 ve üzeri orta, %70'in altı dikkat gerektirir.
Çözümlü örnek
Bir işletme bir ayı inceler:
- Dönem başı alacak: 40.000 ₺
- Dönemin vadeli satışı: 100.000 ₺
- Dönem sonu toplam alacak: 35.000 ₺
- Dönem sonu güncel (vadesi gelmemiş) alacak: 15.000 ₺
Tahsil edilen: 40.000 ₺ + 100.000 ₺ - 35.000 ₺ = 105.000 ₺
Tahsil edilebilir: 40.000 ₺ + 100.000 ₺ - 15.000 ₺ = 125.000 ₺
CEI: 105.000 ₺ / 125.000 ₺ x 100 = %84
Derecelendirme: İyi.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
%84 CEI, işletmenin vadesi gelenin çoğunu ama tamamını değil tahsil ettiği anlamına gelir. Eksik %16, vadesi geçmiş faturalarda bekler. Ne kadar eski olduklarını görmek için alacak yaşlandırma hesaplayıcıya bakın.
Hatırlamanız gerekenler:
- Tutarlı bir dönem kullanın. Aylık rakamlar hızlı tepki verir. Üç aylık rakamlar daha düzgündür.
- Güncel alacağı net tanımlayın. Vadesi gelmemiş faturalar, vadesi geçmişlerden ayrı olmalıdır. Yanlış ayrım CEI'yi bozar.
- Tek rakamın peşinde koşmayın. CEI'yi sert tahsilatla yükseltmek müşteri ilişkilerine zarar verebilir.
- Derecelendirme bantları rehberdir. Vade koşulları ve sektör, gerçekçi olanı değiştirir.
Yöntemler değişir. Raporlama kurallarınızı mali müşavirinizle kontrol edin. Tahsilat etkinlik endeksi rehberi göstergeyi ayrıntılı anlatır.
Pratik kullanım önerileri
CEI'yi aylık hesaplayın ve DSO ile yan yana izleyin. CEI düşerken DSO yükseliyorsa tahsilat gerçekten yavaşlamıştır. CEI sabitken DSO yükseliyorsa neden büyüyen satışlar olabilir. Düşük CEI çıkarsa vadesi geçmiş faturaları yaşlandırma raporunda inceleyin. Önce en büyük tutarlı ve en eski faturalarla başlayın. Hedef bir sayı koyarken dönemsel dalgalanmaları göz önünde bulundurun.
Hesaplamada kullandığınız dönem sonu bakiyelerini muhasebe kayıtlarınızdan alın. Güncel ve vadesi geçmiş alacakların ayrımı yanlışsa sonuç da yanlış olur. Ayrımı yapan kişiyi ve yöntemi bir kez belirleyin, sonra değiştirmeyin.
İlgili araçlar
Tahsilat etkinlik endeksi hakkında sık sorulan sorular
- Tahsilat etkinlik endeksi nedir?
- CEI, bir dönemde tahsil edebileceğiniz paranın ne kadarını gerçekten tahsil ettiğinizi ölçer. Yüzde olarak gösterilir. %100'e yakın değer, vadesi gelen hemen her şeyin ödendiği anlamına gelir.
- CEI nasıl hesaplanır?
- Dönem başı alacak ile vadeli satışın toplamından dönem sonu toplam alacağı çıkarın. Sonucu, dönem başı alacak artı vadeli satış eksi dönem sonu güncel alacağa bölün. 100 ile çarpın. Hesaplayıcı bu adımları sizin için yapar.
- İyi bir CEI puanı nedir?
- Bu hesaplayıcı %90 ve üzerini mükemmel, %80-90 arasını iyi, %70-80 arasını orta ve %70'in altını dikkat gerektiren olarak derecelendirir. Bu bantlar pratik kuraldır. Kendi eğiliminiz daha önemlidir.
- CEI ile DSO arasındaki fark nedir?
- DSO zamanı ölçer. CEI tahsil edilen payı ölçer. DSO satış hacmiyle değişir. CEI ise vadesi gelenin ne kadarının ödendiğine bakar. Tam görüntü için ikisini birlikte kullanın.
- Güncel alacak ne demektir?
- Güncel alacaklar, dönem sonunda vadesi henüz gelmemiş faturalardır. Tahsil edilebilir tutardan çıkarılırlar, çünkü müşteri bunları daha sonra ödeyecektir ve henüz ödemediği için suçlanamaz.