Ortalama tahsilat süresi, bir işletmenin vadeli müşterilerinden ödeme almak için ortalama kaç gün beklediğini gösterir. Bu hesaplayıcı ortalama alacakları kullanır. Sonucu ödeme koşullarınızla da karşılaştırır ve ödemelerin kaç gün geciktiğini gösterir.
Formül
Ortalama alacak = (dönem başı alacak + dönem sonu alacak) / 2
Ortalama tahsilat süresi = ortalama alacak / net vadeli satışlar x dönem günü
Vadeyi aşan gün = ortalama tahsilat süresi - ödeme koşulu (en az 0)
Net vadeli satışlar sıfırsa sonuç sıfırdır.
Çözümlü örnek
Bir şirket bir yılı inceler:
- Net vadeli satışlar: 300.000 ₺
- Dönem başı alacaklar: 45.000 ₺
- Dönem sonu alacaklar: 55.000 ₺
- Dönem: 365 gün
- Ödeme koşulu: 30 gün
Ortalama alacaklar: 50.000 ₺
Ortalama tahsilat süresi: 50.000 ₺ / 300.000 ₺ x 365 = 60,83 gün
Vadeyi aşan gün: 60,83 - 30 = 30,83 gün
Müşteriler, koşulların izin verdiğinin yaklaşık iki katı sürede öder.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Vadeyle aranızdaki fark en yararlı rakamdır. Büyük fark; geç ödeme alışkanlığına, belirsiz faturalara veya zayıf takibe işaret eder. En çok borcu olan müşterilerle başlayın.
Kaçınılacak hatalar:
- Karışık dönemler. Satışları ve alacakları aynı dönemden alın.
- Peşin satışlar. Bunları hesaba katmayın. Hiçbir zaman alacağa dönüşmezler.
- Mevsimsel zirveler. İki bakiye en yoğun haftaları göstermeyebilir. Satışlar dalgalanıyorsa daha kısa dönemler kullanın.
- Farklı vadeler. Müşterilerin vadeleri farklıysa tek vade değeri yaklaşık bir değerdir.
Sonuç, devir hızının ters yönden görünümüdür. Aynı veriyi oran olarak görmek için alacak devir hızı hesaplayıcıya bakın. Raporlama kuralları ülkeye göre değişir. Yönteminizi mali müşavirinizle doğrulayın.
Pratik kullanım önerileri
Sonucu yalnızca bir kez hesaplamayın. Her ay aynı yöntemle hesaplayın ve eğilimi izleyin. Süre uzuyorsa nedenini arayın: faturalar geç mi kesiliyor, vade tarihi belirsiz mi, hatırlatma yapılıyor mu? Süre kısalıyorsa hangi değişikliğin işe yaradığını not edin ve sürdürün. Sonucu ödeme koşullarıyla birlikte sunarsanız ekibiniz hedefi daha kolay anlar. Hedef, vadeyle arasındaki farkı kapatmaktır.
Hesaplamayı yaparken verinin kaynağını da not edin. Muhasebe programınızdaki alacak bakiyesiyle faturalama kayıtlarınızın uyuştuğundan emin olun. Fark varsa önce kayıtları düzeltin, sonra hesaplayın. Böylece sonuç, karar vermenize gerçekten yardım eder.
İlgili araçlar
- DSO hesaplayıcı
- Alacak yaşlandırma hesaplayıcı: gecikmeye hangi faturaların neden olduğunu görün
- Hesap ekstresi oluşturucu
- Rehber: Alacak hesapları temelleri
- Rehber: Ödenmemiş faturaları tahsil etme
Ortalama tahsilat süresi hakkında sık sorulan sorular
- Ortalama tahsilat süresi nedir?
- Vadeli satış ile ödeme arasında geçen ortalama gün sayısıdır. Paranızın alacaklarda ne kadar süre bağlı kaldığını gösterir. Kısa süre, daha hızlı nakit demektir.
- Ortalama tahsilat süresi nasıl hesaplanır?
- Ortalama alacakları net vadeli satışlara bölün ve dönemdeki gün sayısıyla çarpın. Ortalama alacak, dönem başı ve dönem sonu alacağın toplamının yarısıdır. Ortalama alacak 50.000 ₺, satış 300.000 ₺ ve dönem 365 gün ise sonuç 60,83 gündür.
- Ortalama tahsilat süresi ile DSO arasındaki fark nedir?
- İkisi aynı fikri ölçer. DSO çoğunlukla dönem sonu alacağı kullanır. Bu hesaplayıcı ortalama alacağı kullanır ve dönem içi değişimleri yumuşatır. Bir yöntem seçin ve değiştirmeyin.
- Vadeyi aşan gün ne demek?
- Ortalama tahsilat süresi eksi ödeme koşullarınızdır ve sıfırın altına inmez. Vade 30 gün, süre 60,83 gün ise müşteriler ortalama 30,83 gün geç öder.
- İyi bir ortalama tahsilat süresi nedir?
- İyi sonuç, ödeme koşullarınıza yakın olandır. Birçok işletme birkaç günlük farkı kabul eder. Doğru seviye sektörünüze ve müşterilerinize bağlıdır. Kendi eğiliminizi zaman içinde izleyin.